شیر پروانه ای چیست؟
شیر پروانه ای یک شیر چرخشی است که برای توقف ، تنظیم و شروع جریان استفاده می شود. یک شیر پروانه ای دارای یک دیسک است که بر روی یک شافت چرخان نصب شده است. وقتی شیر پروانه کاملاً بسته شد ، دیسک کاملا خط را مسدود می کند. وقتی شیر پروانه کاملاً باز شد ، دیسک با جریان گاز یا مایع در زاویه قائم قرار دارد.
شیر های بزرگ پروانه ای معمولا به گیربکس مجهز هستند، جایی که چرخ دستی از طریق یک گیربکس به استم متصل می شود. این نیرو را کاهش می دهد اما در عین حال سرعت عملیات را نیز کاهش می دهد. این نوع شیر باید در موقعیت باز نصب شود.
اجزای شیر پروانه ای شیر پروانه ای معمولی بدن دایره ای ، دیسک دور، شفت و سیت های فلزی یا نرم است. شما می توانید قطعات در تصویر زیر را ببینید.

خصوصیات و کاربرد شیر پروانه ای:
شیر پروانه‌ای به ویژه در سیستم‌هایی که جلوگیری از افت فشار اهمیت بالایی دارد، از محبوبیت بالایی برخوردار است. استفاده از شیر پروانه‌ای راهکاری نسبتا کم هزینه و تعمیر و نگهداری آن ساده‌تر است. از شیر پروانه‌ای در سیستم‌هایی که در آن‌ها حجم بالایی از آب جابه‌جا می‌شود نیز استفاده می‌شود. در صنایع مختلف عمدتا در سیستم‌های زیر از شیر پروانه‌ای استفاده می شود:
• سیستم‌های خنک کننده و سیستم‌های اطفا حریق
• مایعات غلیظ نظیر دوغاب
• سرویس‌های وکیوم و مکش
• در سیستم‌های مربوط به صنایع غذایی، دارویی، نفت و گاز، پتروشیمی، کاغذ و خمیر کاغذ و بسیاری صنایع دیگر
• سیستم‌های پر فشار و دما بالای بخار و آب
• سیستم‌های گاز و هوای فشرده
• در لوله‌كشي آب و فاضلاب
• سیستم‌های هيدروليكي

طبیعتا همانند سایر انواع شیرآلات صنعتی، شیر پروانه ای نیز مزایا و معایب خود را دارد که در جدول زیر به آنها اشاره شده است:

مزایا و معایب شیر پروانه ای :

 

 انواع دیسک شیر پروانه ای:
دیسک شیر پروانه ایی براساس سه دسته زیر طراحی می گردد:
• مرکزی CONCENTRIC
• غیر متمرکز دوگانه DOUBLE ECCENTRIC
• غیر متمرکز سه گانه TRIPPLE ECCENTRIC
شیرپروانه ای هم مرکز: استم در مرکز دیسک قرار دارد و دیسک در مرکز مجرا جاگرفته است که از این مدل شیرها در ایستگاه های تسویه آب و فاضلاب، سیستم های حفاظتی و انتقال گاز استفاده می شوند.
شیر پروانه ای غیرمتمرکز (افست دوگانه و سه گانه): دارای یک یا چند استاب شفت (استم) است که در یک موقعیت افست نسبت به مرکز شیر قرار گرفته اند. شیرهای پروانه ای غیرمتمرکز به عنوان دو افست و سه افست نیز تعریف می شوند
شیرهای پروانه ای غیرمتمرکز دوگانه درسیستم های انتقال آب زیرزمینی کاربردهای فراوانی دارند و با شیرهای دروازه ای (به خصوص در شیرهایی با اندازه مجرای زیاد) رقابت می کنند زیرا سبکتر و ارزان تر بوده و کار حفاری را به حداقل می رسانند.
همچنین شیرهای پروانه ای سه افست با مواد گرید بالا مانند فولاد ضدزنگ و فولاد دوپلکس و سوپردوپلکس ساخته می شوند و در کاربردهای شرایط بحرانی (با میزان خوردگی قابل ملاحظه و دما/فشار بالا) با شیرهای توپی رقابت می کنند. شیرهای پروانه ای سه افست پیچیده ترین نوع شیرهای پروانه ای هستند و در سال های اخیر سهم بازار خود را یافته اند.

در تصویر زیر انواع مختلف دیسک های شیر پروانه ای را مشاهده می فرمایید.

اتصال انتهایی:
بر اساس نوع انتهای شیر پروانه ای اتصالات زیر وجود دارد:
– فلنچی(Both Flanged Ends)
– ویفر(Wafer Type Ends)
– لاگ(Lug Type Ends)
– جوشی(Butt Welded Types Ends)

 

انواع سیت
شیرهای پروانه ای می توانند به صورت فلزی به فلز ، سافت سیت (soft seat،) و یا با بدن و دیسک به طور کامل پوشش داده شده است.اولیت تصویر از نوع سیت کاملا پوشیده شده است.دومی یک سیت نرم با دیسک فلزی و سومی فلز تو فلز می باشد.

 

 

 

متریال Butterfly valve

انواع متداول شیر پروانه ای از نظر متریال عبارتند از: